بنر بنر

حل مشکل آب در زمان قطع برق! (استفاده از مخزن آب بدون پمپ)

مخزن آب راهکاری برای زمان قطعی برق
نویسنده: تهران پلیمر

قطع برق، یعنی قطع همزمان برق و آب! ضمن اینکه قطعی پرتکرار و نوسانات برق موجب خرابی یا سوختگی دستگاه‌ها و تجهیزات الکترونیکی می‌‌شود. طبق پیش‌بینی‌ها، این موضوع به یک بحران خانگی خصوصا در فصول گرم در کلانشهرها تبدیل می‌شود. این در حالی است که همواره با خشکسالی و کمبود آب روبرو هستیم. یکی از راه حل‌های این مشکل، استفاده از یو پی اس‌های پیشرفته در بازار است، اما روش‌های دیگری برای حل مشکل آب در زمان قطعی برق هم وجود دارد که در ادامه بیان می‌کنیم.

حل مشکل آب در قطعی برق

حل مشکل آب در زمان قطعی برق

برق اضطراری پمپ آب

زیرساخت اصلی سیستم تاسیسات آب ساختمان، پمپ آب و مخزن ذخیره و اتصال آنها است و تامین آب آشامیدنی و آب سیستم گرمایشی و سرمایشی به عهده این بخش است. نوسانات برق و انرژی، مشکلاتی در تامین آب یا سیستم گرمایشی به وجود می‌آورد و یکی از راه حل‌های موجود در اختیار داشتن برق اضطراری برای پمپ آب یا همان یو پی اس پمپ آب است.

یو پی اس یک منبع تغذیه انرژی است که در واقع انرژی الکتریکی را در خود ذخیره می‌کند و در زمان قطعی برق به دستگاه شما می‌رساند. یو پی اس مخصوص پمپ آب در زمان قطع برق، پمپ آب ساختمان را روشن نگه می‌دارد تا جریان آب را به داخل واحدها حفظ کند. میزان ذخیره انرژی الکترونیکی در داخل یو پی اس، نسبت به مدل و قیمت دستگاه متفاوت است.

توجه داشته باشید که پمپ آب خانگی برای روشن شدن نیاز به جریان آمپر بالایی دارد و یو پی اس‌های کوچک، ظرفیت کافی برای تامین برق را ندارند و عملکرد پمپ را دچار اختلال می‌کنند. این دستگاه‌ها بسیار حساس هستند و وجود هرگونه خرابی یا مشکل در قطعات باعث می‌شود تا کارکرد آنها از بین برود. یو پی اس با استفاده از ژنراتور، اینورتر، باتری و… کار می‌کند که برای حفاظت و جلوگیری از خرابی این دستگاه مناسب هستند. برای تهیه یو پی اس پمپ، باید ابتدا آمپر پمپ را محاسبه کنید و براساس ظرفیت پمپ، ظرفیت یو پی اس مورد نظر خود را حساب کنید.

نقش کلیدی مخازن آب در طراحی ساختمان‌های مدرن کاملا مشهود است. این مخازن نقش مهمی در ارتقای بهره‌وری، ایمنی و پایداری ایفا می‌کنند. این مخازن نه‌تنها به عنوان منبع ذخیره‌سازی آب برای مواقع اضطراری مانند قطع جریان یا آتش‌سوزی عمل می‌کنند، بلکه در سیستم‌های مدیریت مصرف آب، جمع‌آوری آب باران و آبیاری فضای سبز نیز کاربرد دارند. استفاده از مخازن با طراحی هماهنگ با معماری ساختمان، ضمن حفظ زیبایی بصری، به بهینه‌سازی فضای داخلی و خارجی کمک کرده و امکان بهره‌برداری هوشمندانه از منابع آبی را فراهم می‌سازد. در نتیجه، مخازن آب به یکی از عناصر ضروری در ساخت‌وسازهای پایدار و هوشمند تبدیل شده‌اند.

تامین برق در زمان قطع برق

اتصال دستگاه UPS به پمپ آب خانگی

استفاده از مخزن آب بدون پمپ آب

چگونه با نصب مخزن آب بدون پمپ روی پشت بام، می‌توان در زمان قطع برق، آب یک ساختمان را تامین کرد؟

جواب این سوال ساده است؛

حتما در مناطق کوهستانی و ارتفاع مشاهده کردید که یک منبع آب ذخیره را در ارتفاع قرار می‌دهند و لوله‌ها و اتصالات مخزن آب در ارتفاع پایین‌تر از منبع قرار گرفته‌اند. در این شرایط، دیگر نیازی به پمپاژ آب به داخل لوله‌ها نیست و آب با استفاده از نیروی گرانش وارد لوله‌ها می‌شود. اما این موضوع در مورد موقعیت ساختمان‌ها هم صحیح است.

بهترین موقعیت برای نصب مخزن در ساختمان، پشت بام است. قرار دادن مخزن آب در پشت بام و نصب صحیح مخزن، باعث می‌شود تا آب با استفاده از نیروی گرانش و جاذبه با فشار وارد لوله‌های ساختمان شود. از نگاه علمی؛ به ازای هر ۱۰ متر ارتفاع، معادل یک بار (BAR) یا ۱۴.۵ psi فشار آب ایجاد می‌شود. با این راهکار ساده، می‌توان بدون نیاز به پمپ و با هزینه مقرون به صرفه از مخزن آب به عنوان راهکاری در زمان قطعی برق و آب استفاده کنید.

آیا مخزن آب بدون پمپ واقعاً فشار کافی ایجاد می‌کند؟

بله، اما میزان فشار آب کاملاً به اختلاف ارتفاع بین سطح آب داخل مخزن و محل مصرف بستگی دارد. هرچه مخزن در ارتفاع بیشتری نسبت به شیرهای آب یا تجهیزات مصرف‌کننده نصب شود، فشار آب نیز بیشتر خواهد بود.

به‌صورت تقریبی، به ازای هر ۱۰ متر اختلاف ارتفاع، حدود ۱ بار (Bar) فشار آب ایجاد می‌شود. البته در عمل عواملی مانند افت فشار در لوله‌ها، تعداد زانویی‌ها، قطر لوله و هم‌زمانی مصرف واحدها نیز بر فشار نهایی تأثیر می‌گذارند.

جدول زیر دید بهتری از فشار تقریبی ایجاد شده توسط مخزن در ارتفاع‌های مختلف ارائه می‌دهد.

اختلاف ارتفاع مخزن تا محل مصرف فشار تقریبی
۳ متر حدود ۰٫۳ بار
۵ متر حدود ۰٫۵ بار
۱۰ متر حدود ۱ بار
۱۵ متر حدود ۱٫۵ بار
۲۰ متر حدود ۲ بار

در بسیاری از ساختمان‌ های یک یا دو طبقه، اگر مخزن روی پشت‌ بام نصب شده باشد، این فشار برای مصارفی مانند شست‌ و شو، استفاده از سرویس بهداشتی و حتی دوش گرفتن می‌تواند قابل قبول باشد. اما در ساختمان‌ های بلندتر یا واحد هایی که در طبقات بالاتر قرار دارند، معمولاً فشار ایجاد شده توسط نیروی گرانش به‌تنهایی کافی نیست و استفاده از پمپ آب یا بوستر پمپ ضروری خواهد بود.

بنابراین اگر هدف شما تنها تأمین آب در زمان قطعی برق است، نصب مخزن در ارتفاع مناسب می‌تواند راهکاری ساده و کم‌ هزینه باشد  اما اگر انتظار فشار آب مشابه شرایط عادی را دارید، نباید تنها به نیروی جاذبه اکتفا کنید.

چه حجم مخزن آبی برای زمان قطعی برق مناسب است؟

انتخاب ظرفیت مناسب مخزن تنها به تعداد افراد ساختمان بستگی ندارد  بلکه مدت زمان قطعی برق، میزان مصرف روزانه آب و احتمال هم‌ زمانی قطع آب شهری نیز در تعیین حجم مناسب نقش دارند.

اگر هدف صرفاً تأمین آب موردنیاز در چند ساعت قطعی برق باشد، معمولاً ظرفیت‌ های زیر پاسخگوی نیاز ساختمان خواهند بود.

تعداد ساکنان حجم پیشنهادی مخزن
۱ تا ۲ نفر ۳۰۰ تا ۵۰۰ لیتر
۳ تا ۴ نفر ۵۰۰ تا ۸۰۰ لیتر
۵ تا ۶ نفر ۸۰۰ تا ۱۲۰۰ لیتر
۷ تا ۱۰ نفر ۱۵۰۰ تا ۲۰۰۰ لیتر

در ساختمان‌های آپارتمانی، بهتر است ظرفیت مخزن بر اساس مجموع تعداد واحدها و متوسط مصرف روزانه ساختمان محاسبه شود، نه صرفاً تعداد افراد هر واحد. همچنین اگر در منطقه‌ای زندگی می‌کنید که احتمال قطع هم‌ زمان آب و برق وجود دارد، انتخاب مخزنی با ظرفیت بیشتر، امنیت تأمین آب را افزایش خواهد داد.

در صورت نصب مخزن در پشت بام به استحکام پشت بام، امنیت، دسترسی و فضای کافی برای آن توجه داشته باشید.
استفاده از مخزن آب در پشت بام

مخزن آب برای تامین آب در قطعی برق

استفاده از ژنراتور برای تامین برق

برخی از کسب و کارها مانند تولیدات صنعتی، تجارت الکترونیکی، معادن، بیمارستان‌ها و… بیشترین ضرر را در زمان قطع برق متحمل می‌شوند. در این زمان، یکی از روش‌های جلوگیری از ضررهای احتمالی و فعال نگه داشتن و مدیریت مصرف انرژی، استفاده ژنراتور است. با قطعی برق و عدم پایداری جریان در سال‌های اخیر اغلب ساختمان‌ها برای تامین برق اضطراری ساختمان مانند برق آسانسور، ریموت پارکینگ و روشنایی محوطه عمومی از ژنراتور دیزلی استفاده می‌کنند.

استفاده از مخازن ذخیره آب پلی اتیلن در سایز و ابعاد مختلف به عنوان مخزن سوخت و فسیل در این شرایط، بسیار کارآمد و بهترین مخزن پیشنهادی است. از موارد دیگری که در زمان راه‌اندازی ژنراتور باید در نظر گرفت؛ آلودگی صوتی و فن‌های خنک‌کننده است که باید امکان انتقال جریان هوا را به وجود بیاورند.

منبع‌های آب پلاستیکی در پشت بام برای افزایش فشار آب

اشتباهات رایج در طراحی سیستم تأمین آب برای زمان قطعی برق

داشتن مخزن آب یا تجهیزات برق اضطراری به‌ تنهایی تضمین ‌کننده تأمین آب در زمان قطعی برق نیست. در بسیاری از ساختمان ‌ها، اشکالات طراحی یا اجرای سیستم باعث می‌ شود با وجود نصب مخزن، آب به‌ درستی در اختیار ساکنان قرار نگیرد.

رایج‌ ترین این اشتباهات عبارت ‌اند از:

  • انتخاب ظرفیت نامناسب مخزن: مخزن کوچک ممکن است تنها برای مدت کوتاهی پاسخگوی نیاز ساختمان باشد و در قطعی ‌های طولانی کارایی خود را از دست بدهد.
  • نصب مخزن در ارتفاع ناکافی: اگر اختلاف ارتفاع بین مخزن و محل مصرف کم باشد، فشار آب برای استفاده روزمره کافی نخواهد بود.
  • خالی ماندن مخزن در بیشتر مواقع: برخی ساختمان‌ ها تنها هنگام بروز مشکل اقدام به پر کردن مخزن می ‌کنند درحالی ‌که مخزن باید همواره آماده بهره ‌برداری باشد.
  • طراحی نادرست لوله ‌کشی و شیرآلات: استفاده نکردن از شیر یک‌ طرفه، مسیرهای نامناسب یا قطر لوله نامتناسب می ‌تواند مانع جریان مناسب آب شود.
  • بی ‌توجهی به استحکام محل نصب: وزن مخزن پر از آب بسیار زیاد است و نصب آن روی پشت‌ بام بدون بررسی ظرفیت سازه می ‌تواند خطرآفرین باشد.
  • عدم سرویس و شست‌ و شوی دوره‌ ای مخزن: نگهداری نامناسب علاوه بر کاهش کیفیت آب، ممکن است عمر مفید مخزن و تجهیزات متصل به آن را نیز کاهش دهد.

اگر سیستم تأمین آب از ابتدا به‌درستی طراحی شود، در زمان قطعی برق می‌توان بدون نیاز به اقدامات اضطراری، آب موردنیاز ساختمان را برای مدت قابل قبولی تأمین کرد.

روشن نشدن پکیج بعد از قطع برق

یکی از مسائلی که در زمان قطعی برق ممکن است در آپارتمان‌ها به وجود بیاید، خرابی پکیج دیواری است. قطعات مهم پکیج که در زمان قطع برق با مشکل روبرو می‌شوند، شامل موارد زیر هستند:

  • پمپ سیرکولاسیون: وظیفه حرکت دادن آب گرم در سراسر سیستم گرمایشی منزل، اعم از لوله‌ها و رادیاتورها را دارد و چرخه گرمایشی را کامل می‌کند.
  • فلوسوئیچ: مشعل را روشن و مدار گرمایشی را فعال می‌سازد و با قطع برق، برد کنترل پکیج قادر به دریافت این سیگنال‌ها نیست.
  • سنسور NTC: نقش مهمی در دمای مدار آب گرم مصرفی و مدار گرمایش دارد و برای کنترل دما طراحی شده است. بدون برق این سنسور نمی‌تواند به درستی در مدار قرار بگیرد.

استفاده از یو پی اس پکیج‌ها و شوفاژ ها باعث حفظ گرما و آسایش، افزایش بهره‌ وری انرژی و کاهش استرس در زمان قطع برق می‌شود که در مواقع اضطراری سلامت پکیج شما را تامین می‌کند.

تامین آب در قطع برق

در شرایطی که قطعی برق به یکی از چالش‌ های رایج ساختمان‌ ها تبدیل شده است، داشتن راهکار مناسب برای تامین آب و حفظ عملکرد تجهیزات اهمیت زیادی دارد. استفاده از مخزن آب، یو پی اس یا ژنراتور می‌تواند تا حد زیادی مشکلات ناشی از قطع برق را کاهش دهد. انتخاب بهترین راهکار به نوع ساختمان، میزان مصرف و بودجه در نظر گرفته‌ شده بستگی دارد، اما در هر صورت برنامه‌ ریزی برای شرایط اضطراری، از بروز بسیاری از مشکلات و هزینه‌ های احتمالی جلوگیری خواهد کرد.

چه ساختمان‌هایی می‌توانند بدون پمپ از مخزن آب استفاده کنند؟

استفاده از مخزن آب بدون پمپ، راهکاری اقتصادی و کاربردی برای تأمین آب در زمان قطعی برق است اما این روش برای همه ساختمان‌ها نتیجه یکسانی ندارد. عملکرد آن به عواملی مانند ارتفاع نصب مخزن، تعداد طبقات ساختمان، اختلاف ارتفاع بین مخزن و محل مصرف، طراحی لوله‌کشی و میزان مصرف هم‌ زمان آب بستگی دارد.

به طور کلی، هرچه اختلاف ارتفاع بین سطح آب داخل مخزن و شیرهای مصرف بیشتر باشد، فشار آب نیز افزایش پیدا می‌کند. به همین دلیل، در ساختمان‌ های کم‌ ارتفاع معمولاً می‌توان بدون استفاده از پمپ، آب موردنیاز را برای مصارف روزمره تأمین کرد. اما در ساختمان‌ های مرتفع یا مجتمع‌ های مسکونی که تعداد واحدها و مصرف هم‌ زمان بیشتر است، فشار ایجادشده توسط نیروی جاذبه معمولاً برای تأمین آب کافی نخواهد بود و استفاده از پمپ یا بوستر پمپ ضروری است.

جدول زیر دید کلی از مناسب بودن استفاده از مخزن آب بدون پمپ در انواع ساختمان‌ها ارائه می‌دهد.

نوع ساختمان استفاده از مخزن بدون پمپ
ویلای یک‌ طبقه ✅ مناسب؛ در صورت نصب مخزن در ارتفاع مناسب، معمولاً فشار آب برای مصارف روزانه کافی است.
ساختمان دو طبقه ✅ در اغلب موارد مناسب؛ البته به ارتفاع پشت‌ بام و طراحی لوله‌کشی بستگی دارد.
ساختمان سه‌ طبقه ⚠️ قابل استفاده در برخی شرایط؛ اما ممکن است فشار آب در طبقه آخر کاهش پیدا کند.
ساختمان چهار طبقه و بیشتر ❌ معمولاً توصیه نمی‌شود و استفاده از پمپ ضروری است.
مجتمع‌های مسکونی و ساختمان‌ های پرتراکم ❌ به دلیل مصرف هم‌ زمان واحدها، استفاده از پمپ یا بوستر پمپ الزامی است.

نکته: این جدول یک راهنمای عمومی است و جایگزین محاسبات فنی نیست. برای انتخاب بهترین روش، باید عواملی مانند ارتفاع واقعی ساختمان، محل نصب مخزن، قطر لوله‌ها، تعداد مصرف‌ کنندگان و فشار آب ورودی نیز بررسی شوند.

 

پرسش های متداول
اگر مخزن آب به گونه‌ ای نصب شده باشد که آب بتواند با نیروی جاذبه وارد لوله‌های ساختمان شود، در زمان قطع برق همچنان به آب دسترسی خواهید داشت. اما اگر سیستم آب ساختمان برای انتقال آب کاملاً به پمپ وابسته باشد، حتی با وجود مخزن نیز ممکن است آب به واحدها نرسد. بنابراین نحوه طراحی سیستم لوله‌کشی، به اندازه داشتن مخزن اهمیت دارد.
بستگی به فشار آب دارد. در ساختمان‌ های یک یا دو طبقه که مخزن روی پشت‌ بام نصب شده است، معمولاً فشار آب برای استحمام قابل قبول است. اما در ساختمان‌های مرتفع یا زمانی که اختلاف ارتفاع کافی وجود ندارد، فشار آب ممکن است برای دوش گرفتن رضایت‌بخش نباشد.
فشار آب به اختلاف ارتفاع بین مخزن و محل مصرف بستگی دارد. به طور تقریبی، هر ۱۰ متر اختلاف ارتفاع حدود ۱ بار فشار ایجاد می‌کند. البته عواملی مانند طول مسیر لوله‌کشی، قطر لوله‌ها و مصرف هم‌زمان واحدها نیز می‌توانند باعث کاهش فشار شوند.
پاسخ ثابتی برای این سؤال وجود ندارد. مدت زمان تأمین آب به ظرفیت مخزن، تعداد ساکنان و میزان مصرف بستگی دارد. برای مثال، یک مخزن ۱۰۰۰ لیتری در ساختمانی با مصرف کم ممکن است چندین ساعت پاسخگو باشد، اما در ساختمان‌های پرجمعیت سریع‌تر تخلیه خواهد شد.
در این شرایط، مخزن کمکی به تأمین آب نخواهد کرد. به همین دلیل توصیه می‌شود مخزن همیشه بخشی از ظرفیت خود را پر نگه دارد تا در زمان قطعی برق یا اختلال در شبکه آب، بتوان از ذخیره آن استفاده کرد.
خیر. آسانسور هیچ نقشی در انتقال آب ندارد. انتقال آب در ساختمان یا با فشار شبکه آب شهری انجام می‌شود یا توسط پمپ و یا از طریق نیروی جاذبه در مخازنی که در ارتفاع نصب شده‌اند. این یکی از برداشت‌های اشتباه رایج درباره سیستم آبرسانی ساختمان است.
خیر. بیشتر پکیج‌های دیواری برای روشن شدن و ادامه کار به برق نیاز دارند. بنابر این حتی اگر آب از مخزن تأمین شود، در زمان قطع برق معمولاً امکان استفاده از آب گرم یا سیستم گرمایشی وجود نخواهد داشت مگر اینکه از منبع برق اضطراری مانند UPS متناسب با مشخصات پکیج استفاده شده باشد.
خیر. نصب مخزن روی پشت‌ بام زمانی مناسب است که سازه ساختمان تحمل وزن مخزن پر از آب را داشته باشد و امکان نصب ایمن آن فراهم باشد. در برخی ساختمان‌ها، نصب مخزن در همکف یا پارکینگ به همراه پمپ و تجهیزات مناسب، انتخاب ایمن‌تر و کارآمدتری است.
اگر مخزن از قبل پر شده باشد، بله. در این شرایط مخزن می‌تواند تا زمان اتمام ذخیره، آب مورد نیاز ساختمان را تأمین کند. اما اگر مخزن خالی باشد یا هم‌زمان با قطع آب فرصت پر شدن نداشته باشد، امکان استفاده از آن وجود نخواهد داشت.
خیر. این روش بیشتر برای ویلاها، ساختمان‌ های یک یا دو طبقه و ساختمان‌ هایی که اختلاف ارتفاع مناسبی بین مخزن و محل مصرف دارند، کاربرد دارد. در ساختمان‌های مرتفع یا مجتمع‌های مسکونی، معمولاً استفاده از پمپ یا بوستر پمپ برای تأمین فشار مناسب آب ضروری است.
دیدگاه کاربران (2 نظر)
  1. فرامرز مرادی
    8 تیر 1405

    سلام، اگر برق قطع بشه، بدون پمپ هم میشه از آب مخزن استفاده کرد؟

    این نظر مفید بود؟
    0
    0
  2. مدیر سایت
    تیر ۱۴۰۵

    سلام، بله، اگر مخزن بالاتر از محل مصرف نصب شده باشه مثلا روی پشت بام، آب بدون نیاز به پمپ و با نیروی جاذبه جریان پیدا می‌کنه. البته هرچه مخزن بالاتر باشه، فشار آب هم بیشتر میشه.

  3. احمدی
    16 مهر 1404

    سلام من اخیرا مخزن ذخیره و پمپ آب تو حیاط نصب کردم اما زمانی‌که آب شهر قطع میشه آب منبع در لوله ها جریان پیدا نمی‌کند پمپ هم روشنه علت چیست لطفا راهنمایی کنید

    این نظر مفید بود؟
    0
    0
    سعید
    9 آذر 1404

    سلام احتمالا نصاب هم از ورودی اب شهر و هم از منبع اب برای ورودی پمپ گرفته این نوع لوله کشی باعث میشه پمپ هوا برداره و به قطعی اب منجر بشه پمپ میاد از دو لوله آبگیری کنه یکیش اب شهر که قطع میشه هوا میکشه اختلال ایجاد میکنه شیر ورودی اب شهر به پمپ رو ببند ه

    مدیر سایت
    آذر ۱۴۰۴

    -

  4. مدیر سایت
    مهر ۱۴۰۴

    سلام وقت بخیر
    باید بررسی بشه ولی هواگرفتن پمپ آب، محتمل تره.

افزودن دیدگاه
رفتن به نوار ابزار