بنر بنر

جمع آوری و ذخیره آب باران با استفاده از مخزن آب

جمع آوری باران
نویسنده: تهران پلیمر

جمع آوری و ذخیره آب باران با استفاده از مخزن آب ، یکی از راهکارهای علمی مهندسی است که برای صرفه‌جویی در مصرف آب بسیار کارآمد و مفید به حساب می‌آید. آب باران در اثر تابش نور آفتاب به صورت قطره‌های کوچک به زمین می‌بارد و دارای ذرات معلق، مواد معدنی و شیمیایی است که اتمسفر و هوا به آن اضافه شده است. به دلیل کم شدن آب در جهان، بهره‌وری از آب باران، روز به روز در حال افزایش است و در زمینه تغذیه گیاهان و درختان، شستشو و تعادل حرارتی مانند گرم کردن یک خانه بسیار بالاست و به خصوص در کشور ایران که با معضل کمبود آب روبرو است؛ تامین آب توسط بارش‌های باران، یک فرآیند بسیار کاربردی به حساب می‌آید.

در این شرایط استفاده از مخازن آب برای ذخیره آب باران راهکار هوشمندانه‌ای است. بزرگترین مخزن برای ذخیره آب هم اکنون در کشورهای عربستان، ژاپن و آلمان واقع شده‌اند که مساحت آنها به ۳ میلیون متر مکعب می‌رسد. این مخازن برای ذخیره‌سازی آب باران مورد استفاده قرار می‌گیرد. ضمن اینکه کاربردهای زیادی دارند و اهمیت ذخیره‌سازی آب در سیستم کشاورزی، بسیار برجسته است.

جمع آوری و ذخیره آب باران

ذخیره آب باران (به انگلیسی: Rainwater Harvesting
) به فرآیند جمع آوری آب باران توسط یک سطح صاف، مانند سقف خانه گفته می‌شود که در ادامه‌ی این سیستم، آب باران به داخل یک مخزن هدایت می‌شود. در سیستم‌های شهری بجای مخزن آب، از گودال عمیق چاه یا سفره‌های آب زیر زمینی هم استفاده می‌شود و مصارف آن در صنایع کشاورزی‌، دامداری و آبیاری باغات است.

روش‌های جمع آوری آب باران

  1. سیستم‌های جاروبی زمینی: از چاه‌ها و حوضچه‌ها و کانال‌های سطحی برای جمع‌آوری و نگهداری آب استفاده می‌شود.
  2. سیستم‌های جاروبی ساختمان: در ساختمان‌ها و سازه‌ها از سقف‌های جاروبی، لوله‌های افقی و عمودی و مخزن‌های آب استفاده می‌شود.
  3. سیستم تصفیه: استفاده از سیستم پردازش و تصفیه آب در زمان استفاده از آن به عنوان آب شرب لازم است.
  4. جعبه‌های ذخیره آب باران: از جعبه‌های مخصوص در زیر زمین استفاده می‌شود.
  5. سیستم‌های تجمیع آب باران در کشاورزی: کشت مختلط با ایجاد خاک‌های سرپوشیده (زیرسازی مخزن) و سیستم‌های مکانیزه آب استفاده می‌شود.

آب باران یک منبع رایگان و نعمت آسمانی است که می‌تواند یک منبع آب جدید برای ما باشد؛ در ادامه مزایای دیگر ذخیره سازی آب باران اشاره می‌کنیم:

  • آبیاری مزارع، آب شرب و مصارف بهداشتی و صنعتی
  • کاهش جریان‌های سطحی و سیل در زمان بارش‌های شدید
  • کاهش فشار بر منابع آب زیرزمینی
  • کاهش هزینه‌های آب
  • حفظ محیط زیست و تنوع زیستی
  • مقابله با خشکسالی
  • حفظ منابع آب زیرزمینی
  • کاهش تولید گازهای گلخانه‌ای
  • بهبود روند کافی تصفیه فاضلاب
  • کاهش تبخیر آب از سطح زمین

با ذخیره آب باران ، تا چه میزان می‌توان در مصرف آب صرفه جویی کرد؟

با استفاده از آب ذخیره شده در منبع آب ، می‌توان تا میزان 54٪ در مصرف آب روزانه یک واحد مسکونی صرفه جویی کرد. همچنین از آب باران، می‌توان برای آبیاری باغ و باغچه، شستشو و نظافت خانه، خودرو یا حیاط نیز استفاده کرد. البته نظافت خود مخزن نیز مهم است که باید طبق زمان معین انجام شود و یا در صورت ایجاد جلبک، آلودگی و باکتری باید از طریق راههای از بین بردن جلبک مخزن، نسبت به حل آن اقدام کرد.

استفاده از آب باران در کشاورزی

در مناطق جغرافیایی که بارش باران کم است، می‌توان از سیستم‌های جمع آوری آب باران به منظور پوشش‌دهی سطح خاک استفاده کرد و فواید آب برای خاک زیاد است. آب باران به دلیل داشتن املاح مناسب برای کشاورزی بسیاری مناسب است و در این شرایط با هزینه‌های بسیار مقرون به صرفه‌تری می‌توان به هموارسازی سطح زمین زراعی و آبیاری آن پرداخت. استفاده از تانکر پلی اتیلنی کشاورزی برای صرفه جویی در مصرف آب در این شرایط می‌تواند در این زمینه بسیار مفید باشد. سپتیک تانک نیز در مزارع برای جمع آوری فضولات استفاده می‌شود. مخزن فاضلاب سپتیک تانک هم می‌تواند از جنس پلی اتیلن باشد و در زیر زمین نصب شود، اما تفاوت میان سپتیک تانک بتنی و پلی اتیلنی وجود دارد که می‌توان در مورد آنها بیشتر مطالعه کرد.

ads
ژئوممبران چیست؟ (ساخت مخازن آب شرب با ورق‌های ژئوممبران)

همچنین با استفاده از فیلتر آب می‌توان از آب ذخیره شده در منبع به عنوان آب شرب استفاده کرد. در ادامه با بررسی شاخص‌ها، کیفیت آب مصرفی و آشامیدنی را بررسی کرد.

تاثیر مخزن در ذخیره‌سازی آب

اگر بخواهیم نگاهی به تاریخچه پیدایش مخزن بیاندازیم؛ از مخازن چوبی می‌توانیم نام ببریم که در تاریخ ایران باستان نیز وجود داشته‌اند تا درخت بائوباب که در تاریخ قاره آفریقا نقش بسیار مهمی داشتند و جزء یکی از جاذبه‌های زیبای طبیعی جهان به شمار می‌روند.

لیست انواع مخازن ذخیره‌سازی آب باران

  • مخازن سطحی: مخزن‌هایی که برای ذخیره آب باران، بر روی سطح زمین قرار می‌گیرند و دسترسی آسان برای تخلیه، تمیزکاری و نگهداری دارند.
  • مخازن زیر زمینی: این نوع مخازن آب در زیر زمین نگهداری می‌شوند و به تانکر دفنی هم معروف هستند،
  • ضمن اینکه تخلیه آنها از طریق پمپ آب انجام می‌شود
  • مخازن تحت فشار: این نوع مخزن معمولا در سیستم‌های آبیاری استفاده می‌شوند و به عنوان مخزن انبساط شناخته می‌شود.
  • مخازن عمودی و افقی: این مخازن که می‌توان به آنها لقب برج‌های ذخیره‌سازی آب را داد، بر روی سطح زمین قرار می‌گیرند.
  • مخازن پلاستیکی و بتنی: این مخازن از ترکیب پلاستیک و بتن ساخته می‌شود و برای ذخیره سازی آب باران ، بسیار مناسب است.
  • سازه‌های تخلیه و توزیع: لوله‌ها، پمپ‌ها، شیرآلات و سیستم‌های کنترل
خلاصه مقاله
جمع آوری و ذخیره آب باران به وسیله مخزن آب پلاستیکی یک روش بسیار کارآمد در زمینه ذخیره‌سازی آب در مناطق خشک و نیمه خشک بسیار مفید است. طراحی سیستم جمع‌آوری آب باران به روش‌های مختلفی انجام می‌شود که مخازن پلی اتیلن در ذخیره‌سازی آب باران در روش‌های پیشرفته و مدرن، نقش مهمی دارند و کاربرد آنها در زمینه‌های مختلف مانند کشاورزی، صنایع و آب شرب، بسیار زیاد است.
دیدگاه کاربران (1 نظر)
  1. جاوید
    24 اردیبهشت 1404

    سلام. در مناطق غرب مازندران چه تمهیداتی برای جمع آوری و تصفیه آب باران برای یک خانه حدودا ۶۰ متری می‌توان در نظر گرفت. مصارف عمدتا برای شرب، بهداشت شخصی و آبیاری است. خیلی ممنونم.

    این نظر مفید بود؟
    0
    0
  2. مدیر سایت
    اردیبهشت ۱۴۰۴

    برای و عرض ادب.
    شما میتوانید یک مخزن برای ساختمان خود نصب کنید یا در زمان خروج آب باران، آن را جمع آوری کنید.

افزودن دیدگاه
رفتن به نوار ابزار