علائم خرابی منبع انبساط پکیج چیست؟ (5 مورد)

خرابی منبع انبساط پکیج یکی از علت ‌های مهم نوسان فشار در مدار گرمایش است. به ‌خصوص زمانی که فشار پکیج هنگام گرم شدن افزایش زیادی پیدا می‌کند و پس از سرد شدن دوباره کاهش می‌ یابد. با این حال، هر افت یا افزایش فشار به معنی خرابی منبع انبساط نیست و مشکلاتی مانند نشتی مدار، خرابی شیر پرکن یا شیر اطمینان نیز می‌توانند علائم مشابهی ایجاد کنند.
در ادامه با وظیفه منبع انبساط، مهم ‌ترین علائم و علت‌های خرابی آن، روش تست فشار و شرایط تعمیر یا تعویض این قطعه آشنا می‌شوید.

منبع انبساط پکیج چیست؟

آیا تا به حال با افت فشار ناگهانی یا نوسانات دمایی در پکیج خود مواجه شده‌اید؟ یکی از علت ‌های احتمالی این مشکلات، خرابی یا تنظیم نبودن منبع انبساط پکیج است. این قطعه نقش مهمی در تنظیم فشار آب مدار گرمایش دارد و عملکرد نامناسب آن می‌تواند باعث بروز مشکلاتی مانند افت فشار، نشتی و حتی خرابی کلی سیستم پکیج شود. در این مطلب، به بررسی دلایل خرابی منبع انبساط، علائم هشداردهنده و روش‌های تست و تعمیر آن می‌پردازیم.

علائم خرابی منبع انبساط پکیج

مهم‌ترین نشانه خرابی منبع انبساط، تغییر غیرعادی فشار بین حالت سرد و گرم شدن پکیج است. با این حال، این علائم به‌ تنهایی خرابی منبع را قطعی نمی‌کنند و سایر بخش‌های مدار نیز باید بررسی شوند.

افزایش شدید فشار هنگام گرم شدن

اگر فشار پکیج در حالت سرد طبیعی است اما هنگام کارکرد سیستم گرمایش به‌سرعت افزایش پیدا می‌کند، عملکرد منبع انبساط باید بررسی شود. کاهش فشار باد یا آسیب دیافراگم می‌تواند یکی از علت‌ها باشد.

افت فشار پس از سرد شدن

کاهش قابل توجه فشار پس از سرد شدن پکیج می‌تواند با مشکل منبع انبساط مرتبط باشد؛ البته نشتی در مدار گرمایش نیز یکی از علت‌های مهم افت فشار است.

نوسان زیاد فشار بین حالت سرد و گرم

تفاوت غیرعادی فشار در حالت سرد و گرم می‌تواند نشانه عملکرد نامناسب منبع باشد، اما برای تشخیص قطعی باید فشار منبع و وضعیت سایر قطعات بررسی شود.

خروج آب از والف منبع

اگر هنگام بررسی والف منبع به جای هوا، آب خارج شود، احتمال پارگی دیافراگم بسیار زیاد است و معمولاً منبع باید تعویض شود.

تخلیه آب از شیر اطمینان

افزایش بیش از حد فشار مدار ممکن است باعث عملکرد شیر اطمینان و تخلیه آب شود. تکرار این اتفاق نیازمند بررسی علت افزایش فشار، از جمله وضعیت منبع انبساط است.

و اگر بطور خلاصه بخواهیم نتیجه گیری کنیم:

نحوه عملکرد منبع انبساط پکیج

با افزایش دمای آب مدار، فشار آن نیز افزایش می‌یابد، این فشار اضافی، باعث ورود آب به منبع انبساط می‌شود و مقداری از فشار آب درون مدار کم می‌شود. بعد از اینکه گرمای آب به محیط داده شد و دمای آب پایین آمد، فشار آب نیز کاهش می‌یابد. این روند به طور کلی طرز کار منبع انبساط را تشکیل می‌دهد.

نشتی آب چگونه باعث خرابی منبع انبساط پکیج می‌شود؟

یکی از عواملی که می‌تواند باعث اختلال در عملکرد منبع انبساط پکیج شود، نشتی آب در مدار گرمایش است. زمانی که لوله‌ها، اتصالات یا رادیاتورهای پکیج دچار نشتی می‌شوند، مدار آب از حالت آب‌بندی خارج شده و فشار سیستم به‌درستی تنظیم نمی‌شود. در نتیجه، منبع انبساط نمی‌تواند وظیفه خود را به شکل صحیح انجام دهد و عملکرد کل سیستم تحت تأثیر قرار می‌گیرد.

از طرف دیگر، گسترش مدار گرمایش و اضافه شدن رادیاتورها یا بخش‌های جدید به سیستم نیز می‌تواند باعث برهم خوردن تناسب حجم منبع انبساط با حجم آب موجود در مدار شود. در چنین شرایطی، منبع انبساط ظرفیت کافی برای کنترل افزایش حجم آب را ندارد و ممکن است استفاده از منبع انبساط با حجم بالاتر ضروری باشد.

یکی از نشانه‌های مهم این مشکل، نوسان غیرعادی فشار پکیج بین حالت سرد و گرم است. به‌طور معمول، افزایش فشار بیش از حدود نیم بار میان این دو حالت می‌تواند نشانه وجود مشکل در منبع انبساط باشد. اگر این اختلاف فشار به یک بار یا بیشتر برسد، احتمال خرابی یا عملکرد نادرست منبع انبساط به‌طور قابل ‌توجهی افزایش پیدا می‌کند و باید سیستم توسط متخصص بررسی شود.

کاهش باد منبع انبساط و نوسان فشار پکیج

یکی از مشکلاتی که می‌تواند عملکرد منبع انبساط پکیج را مختل کند، کاهش باد داخل منبع یا آسیب‌دیدگی بدنه آن است. در صورتی که بدنه منبع سوراخ شده باشد، آب از آن نشت می‌کند و تعادل فشار در مدار گرمایش به هم می‌خورد. به همین دلیل، بررسی وضعیت منبع انبساط در زمان مشاهده نوسانات غیرعادی فشار اهمیت زیادی دارد.

میزان باد منبع انبساط نیز باید به‌صورت دوره‌ای، به‌ویژه در سرویس‌های سالانه پکیج، بررسی شود. کاهش فشار باد منبع یکی از عواملی است که باعث عملکرد نادرست آن می‌شود و معمولاً هنگام تست منبع قابل تشخیص است. در چنین شرایطی، تنظیم یا شارژ مجدد باد منبع باید توسط تکنسین متخصص انجام شود.

البته نوسان و کم‌ و زیاد شدن فشار پکیج همیشه به خرابی منبع انبساط مربوط نیست . عواملی مانند نشتی در مدار، خرابی شیر پرکن، ایراد در پمپ پکیج، وجود جرم و رسوب در مدار و حتی خرابی برد نیز می‌توانند باعث تغییرات غیرعادی فشار شوند. بنابراین، برای تشخیص دقیق علت مشکل، بهتر است عملکرد سایر بخش‌های پکیج نیز بررسی شود.

گرفتگی و رسوب علت اختلال در عملکرد منبع انبساط

یکی دیگر از عواملی که می‌تواند عملکرد منبع انبساط پکیج را مختل کند، گرفتگی لوله یا شیلنگ رابط منبع انبساط است. تجمع رسوب و جرم در مسیر اتصال باعث می‌شود ارتباط منبع با مدار گرمایش به‌درستی برقرار نشود و در نتیجه، منبع نتواند تغییرات فشار ناشی از افزایش و کاهش دمای آب را به‌خوبی کنترل کند.

برای رفع این مشکل، ابتدا باید مسیر اتصال و شیلنگ رابط توسط سرویس‌کار بررسی و در صورت نیاز باز شود. سپس می‌توان با روش و مواد مناسب، رسوبات و گرفتگی موجود را برطرف کرد و پس از اطمینان از باز بودن مسیر، اتصالات را مجدداً در جای خود نصب کرد. استفاده از مواد اسیدی قوی مانند جوهر نمک بدون آگاهی از جنس قطعات توصیه نمی‌شود، زیرا ممکن است به لوله‌ها، اتصالات یا سایر اجزای پکیج آسیب وارد کند.

چگونه منبع انبساط پکیج را تست کنیم؟

برای بررسی اولیه منبع انبساط می‌توان والف آن را بررسی کرد. اگر هنگام فشار دادن والف، آب خارج شود، احتمال پارگی دیافراگم بسیار زیاد است زیرا آب مدار نباید از بخش گازی منبع خارج شود.
اگر هوا خارج شود، فقط نشان می‌دهد که در بخش گازی منبع فشار وجود دارد و به ‌تنهایی نمی ‌توان از سالم بودن منبع مطمئن شد. برای تشخیص دقیق ‌تر باید فشار گاز منبع با گیج اندازه‌گیری شود.
اندازه ‌گیری فشار منبع باید در شرایط مناسب و مطابق روش سرویس پکیج انجام شود؛ زیرا فشار باد منبع با فشار آب مدار گرمایش یکسان نیست. در صورت نیاز، تنظیم فشار باد یا بررسی دیافراگم بهتر است توسط سرویس‌ کار انجام شود.

فشار باد منبع انبساط پکیج چقدر باید باشد؟

فشار باد منبع انبساط به مدل پکیج، مشخصات منبع و شرایط مدار گرمایش بستگی دارد و نمی ‌توان یک عدد ثابت را برای همه دستگاه ‌ها مناسب دانست. در بسیاری از پکیج‌ های خانگی فشار اولیه منبع در محدوده حدود ۰.۸ تا ۱ بار قرار دارد، اما مقدار دقیق باید بر اساس مشخصات سازنده و شرایط سیستم تعیین شود.
نکته مهم این است که فشار باد منبع با فشار آب مدار گرمایش متفاوت است و اندازه‌ گیری آن باید در شرایط مناسب و با گیج انجام شود.

منبع انبساط پکیج دیواری چه زمانی باید تعویض شود؟

خرابی منبع انبساط همیشه به این معنی نیست که باید تعویض شود، بلکه می‌توان این قطعه را تعمیر کرد. در صورتی که مشکلات منبع تنظیم فشار پکیج ناشی از عوامل خارجی مانند مسدود شدن مسیر منبع از زیر باشد، قابل تعمیر است. اما اگر آسیب شناسایی شده ناشی از عوامل داخلی مخزن تحت فشار باشد، تعمیر آن هزینه زیادی دارد و معمولا به صرفه نیست. مواردی که در لیست زیر قرار داده‌ایم، به هیچ عنوان قابل تعمیر نیستند و بهتر است منبع انبساط تعویض شود:

1. خرابی سوزن (والف) هوای مخزن
2. خرابی دیافراگم پکیج
3. بالون یا تیوپ داخل منبع انبساط
4. تغییر شکل دادن یا سوراخ شدن مخزن انبساط

برخی اوقات ممکن است هوای داخل بالن منبع، کافی نباشد و یا از گازهای بی اثر برای باد کردن آن استفاده نشده باشد. در این شرایط، با استفاده از یک فشارسنج می‌توان فشار داخل بالن را اندازه گرفت که توسط متخصص و سرویس کار انجام می‌شود.